Titel: X-Men
Auteur:Donny
Genre: Action
Subgenre[?]: Comic Adaptation
Regisseur: Bryan Singer
Acteurs: Patrick Stewart, Ian McKellen, Rebecca Romijn-Stamos, Famke Janssen, Hugh Jackman, Halle Barry, Anna Paquin, e.a.

Land van Herkomst: Verenigde Staten
Jaar van uitgave:2000
Speelduur: 100 minuten
Cijfer: 7


Het bekendste team van superhelden uit de comicgeschiedenis: de X-Men op het grote doek. Een nieuwsbericht als dit zal vele verschillende reacties oproepen en vooral uit de hoek van comicliefhebbers zal je de huiverige afwachting kunnen vinden. Karakters wiens levens decennia lang gevolgd zijn, worden opnieuw vorm gegeven via een ander medium. De vraag is dan altijd hoe getrouw men is aan het bronmateriaal en hoeveel vrijheid men neemt bij het neerzetten van deze karakters. Nou, in het geval van 'X-Men' zijn dat er opvallend veel. Ik durf zelfs zo ver te gaan dat er geen comic adaptatie is waarbij men zich zoveel vrijheden heeft gepermitteerd als bij deze.

Neem nou fanfavoriet en comicicoon Wolverine (gespeeld door Hugh Jackman). Zijn initiële introductie in de film komt nog aardig overeen met wat je mag verwachten, maar daarna lijkt het alsof we te maken hebben met een getemde Wolverine. Toegegeven, hij is ruwer en minder geraffineerd dan de overige karakters maar zet hem naast zijn comicuitvoering en je zult zien dat Wolverine aardig heeft ingeboet aan onbehouwenheid. Wat men nog wel intact heeft weten te houden is zijn eergevoel. Een oude bekende van Wolverine, Sabretooth (Tyler Mane), is hem schijnbaar volledig onbekend in de film. Wel zien we in zijn dromen en herinneringen flitsen van zijn Weapon X verleden, en het feit dat hij zich veel van zijn verleden niet meer kan herinneren blijft stand houden in de film. Iceman, één van de originele X-Men, is hier slechts één van de scholieren op Xavier's School For Gifted Youngsters in plaats van één van de originele X-Men. Rogue (Anna Paquin) is ook een tienermeisje dat bang is voor haar krachten en hoopt op genezing. Het feit dat Mystique haar pleegmoeder is wordt volledig buiten beschouwing gelaten en zelfs uitgesloten in de film. Daar komt dan nog bij dat zij de krachten van Ms. Marvel (uitzonderlijke kracht en het vermogen om te vliegen) niet schijnt te hebben in deze verfilming. Jean Grey (Famke Janssen) blijkt ook een zwakkere uitbeelding van haar comicevenbeeld te zijn, die haar telepathie nog amper onder controle heeft. Storm (Halle Berry), Charles Xavier (Patrick Stewart) en Cyclops (James Marsden) komen in deze nog het meest overeen met hun comicuitvoeringen, ook al zijn is de leidersrol van de laatste naar mijn mening ondervertegenwoordigd. Hiertegenover staat de Brotherhood of Mutants, geleid door Magneto (Ian McKellen). De film opent met een scene uit de vroege jeugd van Magneto, waarin zijn ouders naar de gaskamer worden gebracht. Dit, en zijn standpunt ten opzichte van de "normale" mensen, komen ook aardig overeen met zijn comicuitvoering en zet ook gelijk het hoofdthema voor deze (en de opvolgende twee films) neer. Zijn rechterhand Mystique doet haar naam eer aan en blijft een mysterieus karakter gedurende de film, ondanks het feit dat ze voldoende in beeld komt. Voor Toad (Ray Park, ook bekend als Darth Maul uit de eerste episode van Star Wars, waar nog een kleine verwijzing naar te vinden is in zijn pose nadat hij Storm een liftkoker in heeft gegooid) en Sabretooth zijn kleine rollen weggelegd en ook hun karakters worden niet echt verder uitgediept. Andere namen die de comicliefhebbers nog bekend zullen voorkomen zijn senator Robert Kelly (wiens verhaal ook een heel andere wending neemt dan in de comics) en Henry Guyrich, die is gedegradeerd tot hulpje van senator Kelly. Aan de ene kant kan je zeggen dat dit allemaal nodig is om de karakters te introduceren aan de vele leken op comicgebied, en dat het onmogelijk om de rijkheid en diepte die je in de comics kan vinden om te zetten naar film, laat staan in slechts één film. Aan de andere kant zijn er inmiddels meer voorbeelden van comicverfilmingen die het beter doen als het aankomt op het getrouw neerzetten van karakters. De vraag is dan ook of het storend is, of het aan kracht heeft ingeboet en of er nog wel genoeg bewaard is gebleven.

Het verhaal dat we voorgeschoteld krijgen toont meer getrouwheid aan het bronmateriaal. De rode draad die door de film loopt is die van acceptatie van de mutanten door de "gewone" mensen. De laatste groep discussieert over een methode om alle mutanten in kaart te brengen, genaamd de Mutant Registration Act. Dit is een zeer belangrijk aspect dat ook blijft terugkomen in de verhaallijnen die geschreven zijn voor de comics. Magneto en Xavier staan hierin lijnrecht tegenover elkaar, maar desondanks schemert hun geschiedenis als voormalige vrienden wel door in de film. Magneto wil koste wat het kost ervoor zorgen dat mutanten zonder angst voor vervolging hun leven kunnen leiden en is bereid hier alles voor te doen. In zijn ogen neemt Xavier een zwak standpunt in en is dat de reden dat hij zijn doel nooit zal bereiken. Want ook al verschillen hun methodes als dag en nacht, hun doel blijft hetzelfde. In latere films uit de trilogie komt dit wat meer naar voren, maar de basis wordt hier voorzichtig neergezet. Ook de driehoeksverhouding tussen Wolverine, Jean Grey en Cyclops wordt duidelijk naar voren gehaald. De film richt zich voornamelijk op persoonlijke relaties en het maatschappelijke fenomeen dat een minderheidsgroep geen acceptatie krijgt van het overgrote deel van de wereldbevolking, een altijd actueel onderwerp binnen de menselijke maatschappij. Zoals bij de meeste introductiefilms blijft ook hier de actie enigzins achterwege als we bekend worden gemaakt met de karakters, hun persoonlijkheden, hun krachten en hun standpunten. Een actiespektakel zou ervoor gezorgd hebben dat deze aspecten naar de achtergrond geschoven zouden worden, wat het verhaal niet veel goeds zou doen. Ondanks dat we hier te maken hebben met personen met onmenselijke krachten hebben de filmmakers op deze manier toch geprobeerd de film wortels in het dagelijks leven te geven, en dat is ze met dit universele thema wel gelukt. Toch blijven er genoeg verwijzingen naar het originele bronmateriaal achter waar de liefhebbers op getrakteerd worden: neem bijvoorbeeld de scene waarin Rogue een jongen kust die vervolgens in een coma raakt (in de comics komt haar mutatie naar boven in eenzelfde scenario) en Cyclops' verwijzing naar Wolverine's gele pak uit de comics, als Wolverine vraagt of de X-Men zich altijd zo vertonen als ze de deur uitgaan. Het zijn kleinigheden, maar verankeren de film wel.

'X-Men' is en blijft controversieel wat betreft de tweeledigheid. Ja, het is overduidelijk de X-Men uit de comics, maar veel dingen zijn anders. Uiteraard is alles goed uitgevoerd en ziet alles er ook overtuigend uit. Die hards zullen de film verfoeien, ongetwijfeld. Dit is altijd het geval met adaptaties, vooral wanneer men zoveel vrijheden heeft genomen als hier het geval is. Het grote publiek zal een film als deze uiteraard als zoete koek verorberen want ook al ben je geen die hard, de X-Men kent iedereen. Het is het grote publiek echter die de doorslaggevende factor zal zijn in het succes van de film, zoals altijd. Mij zal je ongeveer in het midden van deze 2 tegenovergestelde standpunten kunnen vinden: ik vind het jammer dat zo veel uit de comics niet als zodanig naar voren komt in deze adaptatie, maar desondanks kan ik er nog steeds van genieten. Het verhaal is ook de voornaamste reden dat deze film het wel redt in mijn opinie, omdat men daarmee heeft geprobeerd er een serieus karakter aan te geven en we hierin veel meer van het bronmateriaal terugvinden dan in de uitvoering van de karakters. En het is niet meer dan realistisch bekeken, wanneer men zoiets als een comic omzet naar film, dat er dingen anders gedaan worden. Niet alles waarmee je in een comic wegkomt, werkt ook in een film. Ik heb getwijfeld of ik als eindcijfer een 6 of een 7 zou meegeven, maar aangezien een 6,5 niet mogelijk is ben ik toch geneigd om dit naar boven af te ronden. Al met al vind ik dit eerste deel uit de X-Men filmreeks een bescheiden geslaagde poging.