Titel: Star Trek
AKA Titel:
Auteur:Donny
Genre: Sci-Fi
Subgenre[?]: Action
Regisseur: J.J. Abrams
Acteurs: Leonard Nimoy, Chris Pine, Zachary Quinto, Bruce Greenwood, Ben Cross, Eric Bana, Simon Pegg, Karl Urban, Zoe Saldana, John Cho, Anton Yelchin, e.a.

Land van Herkomst: Verenigde Staten
Jaar van uitgave:2009
Speelduur: 126 minuten
Cijfer: 4

Steeds meer grote (blockbuster) films vinden hun weg naar Top of the Flops. Oudgedienden zullen dit misschien zien als een schande. Top of the Flops hoort zich toch te richten op cultfenomenen, underground films, bizar slechte films of gewoon bizarre films? 'Star Trek' is alles behalve underground, het is niet bizar slecht en ook niet bizar. 'Star Trek' is echter wel een van de grootste cultfenomenen ter wereld, en daarom vindt deze film zijn weg naar Top of the Flops. Ik zou deze film ook graag recenseren op zijn eigen waarde, maar met een fenomeen als 'Star Trek' is dat haast onmogelijk. Vandaar dat ik niet om de onvermijdelijke vergelijkingen heen kan.

Iedereen kent de avonturen van Capt. Kirk en Spock uit de originele TV serie die liep van 1966 tot en met 1969. Een waar cultfenomeen was geboren, wat resulteerde in 11 feature length films, nog 4 officiële TV series, een animatieserie (die door bedenker Gene Roddenberry niet als onderdeel van het originele canon werd gezien), fanfilms en verscheidene boeken, comics en games. Roddenberry overleed in 1991 en zijn vrouw Majel Barrett Roddenberry is afgelopen jaar overleden (zij was tot dan toe in elke Star Trek incarnatie de stem van de computer van de verschillende starships die we langs hebben zien komen). Het fenomeen is echter blijven bestaan. Sinds 2005 is het echter rustig gebleven op Star Trek gebied. De laatste serie 'Enterprise' is abrupt door UPN gecanceld. Nu is er dus J.J. 'Cloverfield' Abrams' prequel film 'Star Trek'.

Wat we hier te zien krijgen is het ontstaan van de crew zoals we deze kennen uit de originele serie. Capt. Kirk en Spock krijgen natuurlijk alle aandacht, maar ook Leonard 'Bones' McCoy, Montgomery 'Scotty' Scott, Nyota Uhura, Hikaru Sulu en Pavel Chekov worden hier geïntroduceerd. Over de casting heb ik niet veel te klagen. Karl Urban (nog het meest bekend van 'The Lord of the Rings') zet een goede en cynische Bones neer met een zekere antipathie jegens de emotieloze Vulcans, precies zoals we hem kennen. Anton Yelchin (ook te zien in het binnenkort te verschijnen 'Terminator: Salvation') vertolkt de rol van de Russische Pavel Chekov, in deze film nog zeer jong. Zijn rol is niet echt groot, net zoals die van Hikaru Sulu, die gespeeld wordt door John Cho van 'American Pie' en 'Harold & Kumar'. De associatie die ik met deze acteur heb (met name gezien de films waar hij voornamelijk bekend om is) past niet echt bij 'Star Trek', maar omdat zijn rol betrekkelijk klein is kan ik me daar nog enigszins overheen zetten. Scotty wordt pas laat in de film geïntroduceerd en heeft dus ook een redelijk kleine rol, maar door Simon Pegg te kiezen als acteur heeft hij meer indruk achter gelaten dan verwacht van iemand die enkel in het laatste half uur het podium betreedt. Pegg zet een duidelijk overenthousiaste Scotty neer, ook zoals we dat kennen uit de originele serie. Nee, dan komen we zij Zoe Saldana's vertolking van Uhura aan. Ik kan er niets anders van maken dan dat men het nodig vond een wandelende sexbom bij de cast te hebben. Dat en haar ijskoninginnenoptreden (een nieuw woord voor de Van Dale misschien?) doen mij in de verste verten niet denken aan Uhura. Tot overmaat van ramp hebben de schrijvers haar, in typische Hollywoodstijl, een romantische verhouding met Spock gegeven, iets waar nog nooit sprake van is geweest. Dat en het feit dat zij in de originele serie pas veel later lid wordt van de Enterprise crew zijn nog wel de voornaamste discrepanties met betrekking tot Uhura's karakter. Dan komen we bij de 2 paradepaardjes aan: James Tiberius Kirk en Spock, respectievelijk vertolkt door Chris Pine en Zachary Quinto (beter bekend als de übervillain Sylar/Gabriel Gray uit de succesvolle NBC serie 'Heroes', wat tevens mijn favoriete serie sinds vele jaren is). Wat mij gelijk opviel aan de persfoto's van Quinto als Spock was dat hij bijna een spitting image is van Leonard Nimoy als Spock (die in deze film trouwens ook een rol speelt als Spock uit de toekomst). De jonge Spock is ook duidelijk nog niet zo ver in zijn ontwikkeling als Vulcan, wat heel begrijpelijk is gezien zijn jonge(re) leeftijd. Chris Pine zet tenslotte de rol van de legendarische Kirk neer. Als je in je achterhoofd houdt dat dit allemaal jongere versies van de bekende karakters zijn, dan kom je nog enigszins weg met het regelmatig onvolwassen gedrag dat vertoond wordt. Op zich een logische gedachtengang, maar op de een of andere manier werkt het niet helemaal. Kirk's gewaagde en vaak risicovolle stunts worden hier nog verder doorgetrokken, tot het punt dat zijn jeugdige overmoed haast onrealistische proporties aanneemt. De legendarische Kobayashi Maru oefening die Spock heeft gemaakt (en waar in zo'n beetje elke Star Trek serie wel eens naar gerefereerd wordt) krijgen we hier te zien. Een leuke traktatie voor fans, maar Kirk is zelfs voor zijn begrippen ongewoon onbezonnen en luchthartig gedurende de korte duur van zijn oefening. Jeugd is inderdaad impulsief en onbezonnen, maar overdrijven is ook een kunst. Geen slechte cast dus, enkel twijfelachtige karakters, geschreven door het duo Roberto Orci en Alex Kurtzman (o.a. van 'Transformers', en naar eigen zeggen 'Trekkies', die hard Star Trek fans......). Alhoewel ik wel mijn twijfels heb bij het casten van Winona Ryder als Spock's moeder. Maar ja, dat is mijn mening.

Dan komen we bij het uiterlijk van de film. Uiteraard zit er veel tijd tussen 1966 en 2009 en is de technologie veel geavanceerder dan toen. En omdat we het hier over een science fiction film hebben, moet alles er dus ook futuristisch uitzien. Het enige nadeel is echter dat de Enterprise er moderner uitziet dan welk ander starship uit welke Star Trek incarnatie dan ook, en dat is nogal tegenstrijdig voor een prequel. De commandobrug doet in de verste verten niet denken aan de commandobrug van de eerste Enterprise, en het is toch echt hetzelfde schip dat we hier te zien krijgen (althans, dat willen de filmmakers ons doen geloven). Enkel de scenes die zich op de Aarde afspelen komen geloofwaardig over wat technologie betreft. Pas zodra ze de ruimte ingaan zie je hoe groot de brug is tussen de serie en de film. In feite kan je het vergelijken met de eerste 3 Star Wars films en de 3 prequel films: mooie films om te zien, maar het beeld klopt gewoon niet als alles wat zich later afspeelt maar decennia eerder gefilmd is er ouderwetser uitziet dan in de prequels. 'Star Trek' lijdt aan hetzelfde fenomeen. Persoonlijk vind ik het jammer dat men hier nooit rekening mee houdt, maar enkel het publiek geeft wat het wil. Dat is natuurlijk ook de bedoeling van een blockbuster film, maar dan had ik liever gehad dat ze met hun tengels van 'Star Trek' af waren gebleven, of verder waren gegaan waar de laatste serie ophield (en dan bedoel ik niet de prequel serie 'Enterprise', maar de “echte” laatste serie, 'Deep Space Nine').

En dan het verhaal van de film. Ik weet dat de grote filmkijkende massa niet veel herseninhoud heeft tegenwoordig (althans, dat is mijn onbescheiden mening), maar het verhaal is zo simpel en rechttoe rechtaan dat het de naam 'Star Trek' bijna niet waardig is. Geen ethische dilemma's of filosofische vraagstukken, geen wetenschappelijke uitdagingen (behalve dan de transwarp transportatie, die in no time werkende is dankzij de Spock uit de toekomst en dus eigenlijk helemaal geen uitdaging is), geen plotselinge wijzigingen in het plot of andere verrassingen, zoals we van Star Trek gewend zijn. Zelfs de voor Star Trek zo kenmerkende reflectie op de 'human condition' (in de verschillende Star Trek incarnaties neergezet door karakters als Spock uit 'The Original Series', Data uit 'The Next Generation', Seven of Nine uit 'Voyager' en Odo uit 'Deep Space Nine') is nergens te bekennen. Ook het humoristische element is veel prominenter dan we gewend zijn, wat de sfeer in de film alles behalve goed doet. Nergens, maar dan ook nergens, voel je de dreiging van de apocalyps die de Romulan Nero (vertolkt door Eric Bana, die helaas niet in staat is een überschurk neer te zetten) vertegenwoordigt, en de humor in de film is daar grotendeels verantwoordelijk voor. Wat dat betreft was die andere überschurk, de Reman die het Romulan Senaat liet vermoorden (Remans zijn tweederangs burgers van het Romulan Rijk), uit de vorige Star Trek film 'Nemesis' veel overtuigender, en zijn wisselwerking met Jean Luc Picard maakte zijn aanwezigheid alleen maar interessanter. Nero is simpel, 1-dimensionaal, net als zijn missie. Alles is versimpeld tot een standaard die de filmkijkende massa misschien wel aanspreekt, maar die de naam 'Star Trek' naar mijn mening niet waardig is.

Nu zal je wel denken dat we hier te maken hebben met een abominabel slechte film. Nou nee, dus. De film is een daverend actiespektakel en alles ziet er prachtig uit. Men heeft veel werk gestoken in het maken van deze film en dat is ook te zien. Ik heb zelfs op meerdere momenten genoten van en gelachen om de bekende karakters (voornamelijk Scotty en Bones, die nog het meest op hun vroegere incarnaties lijken). Ondanks dat ik de humor misplaatst vind, kan ik er op zich wel om lachen. En ook al wordt deze film gepresenteerd als een prequel, het is dat eigenlijk niet omdat het zich in een alternatieve tijdslijn afspeelt die niet overeenkomt met de originele serie (de vernietiging van de planeet Vulcan zou dat overduidelijk moeten maken). Voor zover het mogelijk is om alles wat Star Trek is te vergeten, is deze film nog wel het kijken waard. Ben je een die hard fan van Star Trek dan raad ik je aan om ver weg te blijven van deze film. Weet je niets van Star Trek af dan zal je je zeker vermaken met deze elfde film uit de serie. Voor alles wat ertussen ligt, is de film ook nog wel de moeite van het kijken waard. Ik heb er in ieder geval zeer gemengde gevoelens aan over gehouden, en daar komt nog wel het meeste van mijn frustratie vandaan. Aan de ene kant word je hier getrakteerd op een daverend science fiction en actiespektakel zoals we dat lang niet gezien hebben. En daarin slaagt de film met vlag en wimpel (ook al missen we hier de diepgang die veel science fiction werk bezit). Het grote publiek en de filmcritici zijn bijna allen lovend over de film, en sommigen gaan zelfs zo ver dat ze deze elfde film uitroepen tot beste Star Trek film aller tijden. Zij hebben het fenomeen Star Trek dan ook niet door, maar dat is slechts mijn (wederom) onbescheiden mening. De film zou op zich een dikke voldoende zou kunnen krijgen, ware het niet dat er één groot nadeel aan kleeft: de film heet 'Star Trek'.

Uiteindelijk kan ik alleen maar mijn gevoel uitspreken, aangezien alle logica die ik hierop kan loslaten de boodschap niet voldoende overbrengt. En wat is die boodschap? Heel simpel: 'Star Trek' voelt gewoon niet als Star Trek. En als iemand die zo'n beetje alles wat Star Trek is heeft gezien, durf ik te beweren dat ik weet waar ik 't over heb.