Titel: Omen, The
Auteur:Donny
Genre: Horror
Subgenre[?]:
Regisseur: Richard Donner
Acteurs: Gregory Peck, Lee Remick, Harvey Stephens, Billie Whitelaw, David Warner, e.a.

Land van Herkomst: Verenigde Staten
Jaar van uitgave:1976
Speelduur: 111 minuten
Cijfer: 9


Horrorfilms hebben de neiging een sterke indruk achter te laten als je ze op jonge leeftijd ziet. Waar 'The Exorcist' eerder een grafische indruk achterliet, heeft 'The Omen' op mij vooral een atmosferische indruk achter gelaten. Het feit dat we 't hier hebben over een film waarin alles draait om de opkomst van de Antichrist is voor mij alleen maar een plus, aangezien ik ook van jongs af aan al geïnteresseerd ben in religie en het bovennatuurlijke. Nu heeft ook deze film zijn schokkende scenes, wat vroeger resulteerde in een kussen voor mijn gezicht, maar ik moet wel zeggen dat een film op die manier een veel enerverender ervaring is dan gewoonlijk. Het mooie aan 'The Omen' is dat de film na al die jaren niets aan kracht heeft verloren. Het is me wel vaker gebeurd dat een film waar ik vroeger gek op was jaren later toch wel een beetje teleurstellend bleek te zijn, niet in het minst vanwege de hoge verwachtingen de desbetreffende film eindelijk weer eens te zien. Maar daar heeft 'The Omen' geen last van, althans niet voor mij.

Gedurende de hele film hangt een beklemmende, apocalyptische sfeer, een dreiging veroorzaakt door een klein jongetje genaamd Damien Thorn (gespeeld door de kleine Harvey Stephens). Deze jongen kan een blik opzetten waardoor je meteen gelooft met de zoon van Satan te maken te hebben. Uiteraard is Damien niet de biologische zoon van de Thorns; hun eigen kind is verwisseld met het satansgebroed. Zo duivels als het plan is, hebben de machten die van achter de schermen opereren hem geplaatst in het gezin van ambassadeur Thorn (Gregory Peck), een politiek zeer invloedrijk persoon. Filmliefhebbers die zelf ook begiftigd zijn met een sluwe geest zien hierin meteen de opzet van het plan: Damien moet opgroeien in invloedrijke kringen en later zelf een invloedrijk persoon met politieke zwaartekracht worden om zodoende de wereld in zijn grip te krijgen. Daar is echter in deze film nog geen sprake van. Hier zien we Damien in al zijn kinderlijke "onschuld", omringd door dienaren die zich op subtiele wijze in zijn leven mengen. De treffendste van die dienaren is Mrs. Baylock, gespeeld door Billie Whitelaw. Het kreng ziet eruit alsof ze rechtstreeks vanuit de Hel is opgestegen om Damien te verzorgen: dit is een dame die je niet wilt als moeder, niet als kindermeisje, niet als schooljuf, niet als wat dan ook. Het feit dat Billie Whitelaw een strenge, doordringende blik heeft zet haar prestatie zeker kracht bij. Bijgestaan door een rottweiler neemt zij langzamerhand het huishouden van de Thorns over terwijl de ambassadeur naar aanleiding van de "geruchten" die hij hoort zelf op onderzoek uitgaat om te achterhalen wat er aan de hand is.

Die zoektocht brengt ons naar een aantal duistere plekken die prima passen binnen de algehele sfeer van duisternis in de film. Het mooiste voorbeeld hiervan blijft voor mij het kerkhof waar de ambassadeur het lijkje van zijn echte zoon vindt, begraven naast het lijk van een jakhals (waar Damien uit geboren is) en waar hij aangevallen wordt door een bende rottweilers. Lee Remick straalt in al haar wanhoop en angst, wetende dat er iets aan de hand is en dat ze in gevaar verkeert, terwijl ze niets kan doen om het tegen te gaan. De filmmuziek is ook even aangrijpend, vooral tijdens dit soort scenes, en het geeft de film veel van zijn kracht. Niet voor niets duikt het hoofdthema van de soundtrack tegenwoordig regelmatig op als sample in (voornamelijk) metalmuziek. Richard Donner, de regisseur van de film, heeft ooit verklaard dat de muziek van Jerry Goldsmith hetgeen is wat de film heeft gered, anders zou het half niet zo eng zijn. Ik weet niet of ik 't met hem eens ben, maar feit blijft dat de soundtrack zeer effectief is. De schokkende scenes zijn niet bloederig (wanneer het echt zou zijn gebeurd, zou er veel meer bloed gevloeid hebben dan je in de film ziet) maar wel zodanig gefilmd dat ze effectief zijn. Sadistisch als ik ben heb ik de film al in mijn kinderjaren meerdere keren gezien en de scene waarin een glasplaat iemand onthoofd blijft me bij als meest "doeltreffende" shockscene. De film heeft een open einde, gevolgd door 2 films (het geheel een trilogie vormend) en nog een vierde film die wel de derde film als uitgangspunt neemt maar verder slechts een zwakke poging is om het verhaal van "The Omen" nieuw leven in te blazen.

Wat ook opvalt aan "The Omen" is de inspiratie die de film vormt voor de huidige filmmakers. Naast het feit dat er op 6 juni 2006 (06-06-06, hoe verzinnen ze het?) een remake van "The Omen" is uitgebracht, zien we specifieke dingen die we in latere films ook tegenkomen. Een voorbeeld daarvan zijn de foto's die gemaakt worden van degenen die op het punt staan te sterven: dit doet denken aan de foto's die gemaakt worden in "Ringu/The Ring" van de aankomende slachtoffers, het enige verschil dat er in die laatste slechts een vervorming van het beeld ontstaat waar er in "The Omen" een rechtstreekse hint wordt gegeven naar de toekomstige doodsoorzaak. De film voedt ook de inspiratie van sensatiezoekers die achter elk ongelukje een vloek zochten. Of Satan zich er nu wel of niet mee heeft bemoeit, de film blijft een van de betere horrofilms aller tijden. Eentje die aantoont dat je geen guts 'n gore nodig hebt om horror in je kijkers op te wekken, maar daarentegen laat zien dat sfeer het voornaamste ingrediënt is om de mensen in je greep je krijgen. Uiteraard blijft dit eerste deel het beste uit de reeks, zoals het een rechtgeaarde film met sequels betaamt. De strijd tussen goed en kwaad lijkt een onuitputtelijke bron van inspiratie te zijn voor allerhande kunstenaars, zo ook filmmakers, maar lang niet alle kunnen ze het niveau van kwaliteit halen dat hier wordt tentoongesteld. "The Omen" scoort dan ook aardig hoog in mijn horror top 10 aller tijden.