Titel: Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull
Auteur:Donny
Genre: Action
Subgenre[?]: Adventure
Regisseur: Steven Spielberg
Acteurs: Harrison Ford, Cate Blanchett, John Hurt, Shia LaBeouf, Karen Allen, Ray Winstone, e.a.

Land van Herkomst: Verenigde Staten
Jaar van uitgave:2008
Speelduur: 123 minuten
Cijfer: 8


Het begon allemaal in 1973, toen George Lucas 'The Adventures of Indiana Smith' schreef. Vier jaar lang heeft er niet veel schot in gezeten, totdat Lucas in 1977 op vakantie ging naar Maui om even aan het succes van 'Star Wars' te ontsnappen. Toevalligerwijs was ook ene Steven Spielberg daar op vakantie om bij te komen van het filmen van 'Close Encounters of the Third Kind'. Samen met Philip Kaufman had George al een verhaallijn rond de Ark des Verbonds geschreven, maar Kaufman werd weggekaapt door Clint Eastwood om 'The Outlaw Josey Wales' te filmen. Het verhaal is echter overeind gebleven, zoals we inmiddels allemaal weten. Spielberg was enthousiast over het project, veranderde de naam van het karakter in Indiana Jones en er werd een overeenkomst gesloten met Paramount om 5 films te maken.

Het begon voor het publiek in 1981: toen kwam 'Indiana Jones and the Raiders of the Lost Ark' uit, dat zich afspeelt in 1936. In 1984 werd dit vervolgd met de duistere prequel 'Indiana Jones and the Temple of Doom', gevolgd door 'Indiana Jones and the Last Crusade' in 1989, waar Indy anno 1938 wederom achter een artefact uit christelijke legendes aangaat, namelijk de Heilige Graal. Toen werd het stil rondom de volwassen Indiana Jones. In plaats daarvan begon in 1992 de serie 'The Young Indiana Jones Chronicles' met Sean Patrick Flanery in de rol van de jonge Indy. Rond die tijd begon het idee te ontstaan om een Indiana Jones film te maken die zich afspeelt in de jaren '50 en waarin het plot draait om buitenaardse wezens (wat prima mogelijk is, gezien het beroemde Roswell geval uit 1947 dan al heeft plaats gevonden). Het heeft echter tot 2007 geduurd voordat er ook concreet aan gewerkt werd. Het plot is in al die jaren overeind gebleven, ondanks alle geruchten en verschillende (meestal onofficiële) scripts die de rondte deden. De meest hardnekkige was nog wel 'Indiana Jones and the Sons of Darkness', maar er zijn er veel meer geweest. Uiteindelijk is het dus 'Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull' geworden, een film die de serie en het fenomeen waardig is.

Deze vierde film is wederom een avontuurlijke race, waarin onze held raadselachtige clues moet opvolgen en artefacten moet opzoeken om de mensheid wederom te redden. Deze keer geen nazi's of duistere cultussen als tegenstander: gezien het jaartal 1957 waarin deze film zich afspeelt (middenin de Koude Oorlog), zijn de Russen deze keer de boosdoeners. We zien de Russen een hangar op Amerikaanse bodem binnendringen, een hangar genummerd 51. Dit is de plek waar de regering van de Verenigde Staten al haar geheimen bewaard (zo ook de Ark des Verbonds uit de eerste film, zoals we in een "cameo" te zien krijgen). Hoe machtig de Ark ook moge zijn, het is niet waar de Russen voor zijn gekomen. Zij zijn op zoek naar de resten van een mummie, met daarin een kristallen schedel. Deze schedel leidt de weg naar de mythische stad Akator (beter bekend als El Dorado, de Stad van Goud) waar de schedel teruggebracht moet worden. Met wat er in Akator te vinden is, denken de Russen een wereldwijde bron voor telepathie te hebben gevonden, en willen zij op die manier de wereld aan hun voeten brengen.

Het eerste wat opvalt aan de cast is de immer schitterende Cate Blanchett in haar eerste echte schurkenrol: Irina Spalko, een Russische paranormale wetenschapper en kolonel in het leger. De stralende kracht en lieflijkheid van Galadriel hebben geen schijn van kans tegen deze meedogenloze en ijskoude fanaticus. Ze zet haar schruk neer met overtuiging en verve. De inmiddels bijna pensioengerechtigde Harrison Ford is nog steeds in topvorm en dat is te zien. Er wordt weinig tot geen gebruik gemaakt van special effects als het op de actiescenes aankomt: alles is zo echt als het maar mogelijk is en Ford heeft zo veel mogelijk zijn eigen stunts uitgevoerd. John Hurt doet 't ook goed als de op het eerste oog krankzinnige vriend en collega Harold Oxley. Hij is uitermate geschikt om de rol van een wijze, al dan niet krankzinnige, oude man neer te zetten. Oudgediende Karen Allen is wederom de love interest voor onze Indy (eerder speelde ze in 'Raiders of the Lost Ark'). Zij vormt ook gelijk de link tussen Indy en Mutt (gespeeld door de inmiddels aardig bekende Shia LaBeouf), wiens echte naam niet geheel ontoevallig Henry Jones III is.

Uiteraard speelt in de Indiana Jones films de omgeving een net zo belangrijke rol als de acteurs en actrices. Na de setting 2 keer in het Midden Oosten en 1 keer in India te hebben geplaatst, is deze keer Zuid-Amerika aan de beurt. We krijgen duistere tombes, Maya piramides, de Nazca lijnen en nog veel meer voorgeschoteld. Gameliefhebbers zullen deze scenario's vast herkennen van de Tomb Raider games, en eigenlijk is het wel veilig te stellen dat Indiana Jones de geestelijk vader is van Lara Croft. De combinatie van avontuur, schatten en oude tempels en ruïnes is iets waar beide franchises in uitblinken. De filmmakers combineren in 'Kingdom of the Crystal Skull' een aantal gegevens om er zodoende een geheel van te maken: de UFO-mytholgie rondom Roswell en Area 51, de plotselinge opkomst en vergevorderde wetenschap van de Maya's, de legende van El Dorado en de mythes rondom de kristallen schedels en maken dit tot een samenhangend geheel dat prima werkt als zowel decor als plot voor deze vierde Indiana Jones film.

Ondanks het feit dat er aliens in de film voorkomen heeft dit niet het resultaat dat elke gezonde scepticus (en zo zou ik mezelf in deze ook willen omschrijven) zou verwachten. Dit is niet de eerste keer dat Spielberg zich aan een film met aliens waagt, maar dit is geen "E.T., phone home" en ook niet de idylle uit 'Close Encounters of the Third Kind'. Ook moet je hier geen invasiefilm verwachten, zoals 'Independence Day' of 'Mars Attacks!'. Het gegeven zoals ze het brengen past in ieder geval prima in het universum van Indiana Jones. En maak je geen zorgen, de aliens vormen meer een aspect van het verhaal en de ontknoping zonder dat ze op de voorgrond treden en acties ondernemen. Je wordt hier gewoon getrakteerd op een ouderwetse Indiana Jones film met een vleugje aliens. De film doet totaal geen afbreuk aan zijn voorgangers maar vult de serie juist prima aan. Alle vertrouwde elementen zijn volop aanwezig en het komt zelfs 19 jaar na de laatste film nog steeds fris over. Misschien dat die 19 voorbij gegane jaren hier een belangrijke rol hebben gespeeld, dat kan ik niet met zekerheid zeggen. Het enige dat ik weet is dat de spanning, nieuwsgierigheid en verwachtingen rondom de eerste Indiana Jones film sinds 19 jaar er niet minder om zijn geworden. Fans van Indiana Jones kunnen dus gerust hun hart ophalen: Steven Spielberg en George Lucas hebben hun gave om verhalen te vertellen nog steeds niet verloren.