Titel: Il Divo
AKA Titel: Il divo: La straordinaria vita di Giulio Andreotti
Auteur:Aart
Genre: Arthouse
Subgenre[?]: Biografie
Regisseur: Paolo Sorrentino
Acteurs: Toni Servillo, Anna Bonaiuto, Carlo Buccirosso, Flavio Bucci, Giulio Bosetti e.a.

Land van Herkomst: Italië
Jaar van uitgave:2009
Speelduur: 110 minuten
Cijfer: 9


De Sfinx, Beëlzebub, Goddelijke Julius. Slechts enkele bijnamen die de Italiaanse oud-premier Giuli Andreotti in zijn lange politieke loopbaan verdiende. Nu schotelt regisseur Paolo Andreotti ons een biografische satire over Andreotti's leven voor. Hij noemde zijn film 'Il Divo', 'De Goddelijke'. Toch valt Andreotti van zijn sokkel, temidden van een ongekende visuele weelde.

Spectaculair

Allereerst: zet al je vooroordelen overboord, want Il Divo is geen gewone biografie. Dit blijkt al uit de introductie, een muzikaal swingende montage van bloedige liquidaties. Vanuit onmogelijke hoeken wervelt de camera om zowel de moordpartijen als in het beeld zwevende bijschriften. 'Het spectaculaire leven van Giuli Andreotti', tikt een roestige typemachine op het scherm.

Ironisch, want de Italianen kennen hem bepaald niet als een spectaculaire persoonlijkheid. Zij zien hem als een politieke entiteit, een ongenaakbaar figuur die zelden betrapt werd op frivoliteiten. Tegenovergesteld aan zijn controversiële opvolger Berlusconi, die vooral bezig lijkt met haarimplantaten en rondborstige blondines.

Satirisch

Gewaagd om het leven van zo'n raadselachtig persoon te dramatiseren. En Sorrentino gaat de uitdaging aan met lef. Met creatief camerawerk en zwaar gestyleerde tijdsprongen en slow motions, die op het ritme van een al even opmerkelijke soundtrack bewegen.

Temidden van alle overdaad staat Toni Servillo als de sfinx zelf. Hij werkte eerder samen met Sorrentino, onder meer in Le Conseguenze dell'Amor. In deze thriller straalde hij al in zijn ingetogen hoofdrol. Zo ook in Il Divo, waar hij de door migraine geplaagde premier portretteert met monotone stem en emotieloze blik. Een neuroot die houterig en gebogen door het parlementsgebouw sloft.

Servillo ontving zijn grootste compliment van Andreotti zelf. De inmiddels 90-jarige politicus beende na een screening geïrriteerd de zaal uit, met de woorden: 'zo cynisch ben ik niet'. Een ongehoorde emotionele uitbarsting van de voormalige regeringsleider.

Sluwste crimineel van het land

Il Divo verbluft met zijn onnavolgbare stijl, maar stuurt kijkers ook naar huis met een boodschap. Van begin tot eind ligt Andreotti onder vuur om zijn gebrek aan empathie en om zijn samenspel met de maffia. Hiervoor gebruikt Sorrentino overdrijving en satirische referenties aan andere films. Zo vieren Andreotti-aanhangers zijn benoeming met een absurd dansfeest en worden zijn politieke handlangers gepresenteerd in de stijl van gangsterfilm Goodfellas.

Zoals eerder dit jaar Gomorra aandacht vroeg voor de terreur van de maffia, zet Il Divo grote vraagtekens bij de zuiverheid van de Italiaanse politiek. Sorrentino laat weinig twijfel bestaan over Andreotti's rol in dit probleem. Eén scène stelt: "Of u bent de sluwste crimineel van het land, want u ging altijd vrijuit. Of u bent de meest vervolgde man in de Italiaanse geschiedenis."

Toegegeven: je moet je hoofd er goed bijhouden om deze film te begrijpen. Andreotti's vijanden en pionnen passeren in moordend tempo. En juist omdat Sorrentino's trukendoos zo de aandacht op zich vestigt, verdwaal je al snel in de complexe wereld van de Italiaanse politiek. Maar dat mag niet deren, want zelfs zonder deze laag is Il Divo een juweel.