Titel: Hellboy II: The Golden Army
Auteur:Donny
Genre: Action
Subgenre[?]: Comic Adaptation
Regisseur: Guillermo del Toro
Acteurs: Ron Perlman, Selma Blair, Doug Jones, Luke Goss, Anna Walton, Jeffrey Tambor, e.a.

Land van Herkomst: Verenigde Staten
Jaar van uitgave:2008
Speelduur: 120 minuten
Cijfer: 8


Lang heb ik hier naar uitgekeken, de tweede Hellboy verfilming en de nieuwe film van Guillermo del Toro. Sinds de eerste film heb ik mij wat meer verdiept in de Hellboy en B.P.R.D. comics en wat ik tot nu toe heb gelezen bevalt mij meer dan goed. De vele invloeden van mythologiën, folklore en Lovecraft spreken zeer tot mijn verbeelding. Sinds 'El Laberinto del Fauno' ben ik Guillermo del Toro ook steeds meer gaan waarderen. De man heeft een uitstekend oog voor visuele kunst en kan ook nog eens een goed verhaal neerzetten. Waar de eerste film rechtstreeks gebaseerd is op een grote verhaallijn binnen de Hellboy comics, staat deze film meer los van de comics. Del Toro neemt ons mee in het Elfenrijk en folklore speelt een zeer grote rol in 'Hellboy II: The Golden Army'.

Het verhaal is simpel. De mensen en de elfen leefden vroeger op oorlogszuchtige voet met elkaar. De koning der elfen, Balor (Roy Dotrice), beval de constructie van een gouden leger, het leger uit de titel. Dit leger brengt echter niets dan vernietiging en met lede ogen ziet de koning dat ook dit niet is wat hij wil. Er wordt een wapenstilstand afgesproken, waarbij de mensen en de elfen elk hun eigen grondgebied krijgen: de steden voor de mens en de bossen voor de elfen. De zoon van de koning, Nuada (gespeeld door Luke Goss, voormalig zanger van Bros en eerder door Del Toro gecast als de reaper vampier Jared Novak in 'Blade II'), is het hier echter niet mee eens en vertrekt uit zichzelf in ballingschap. Hij belooft terug te keren wanneer zijn volk hem het hardst nodig heeft. De koning breekt de kroon waarmee hij het gouden leger onder controle houdt in 3 stukken en geeft een deel daarvan aan de mens (waar hij uiteindelijk terecht komt in een veilinghuis). Nuada vindt de tijd rijp om terug te keren, aangezien de mensheid geen respect meer heeft voor de aarde en het elfenvolk volledig is vergeten. Zijn doel is om de 3 stukken van de kroon weer bij elkaar te krijgen en het gouden leger los te laten op de mensheid. Zijn zus, Nuala (gespeeld door Anna Walton) is het echter niet eens met zijn besluit en helpt Hellboy en de B.P.R.D. om Nuada tegen te houden.

'Hellboy II: The Golden Army' is wederom een film geworden die in weinig doet denken aan de grote golf van (voornamelijk) Marvel comicadaptaties. Zonder een kwaad woord over de laatsten te spreken, is deze tweede Hellboy film een aangename verademing. Er zit weer voldoende humor in (met als hoogtepunt het dronkemansgelal van Hellboy en Abe en Johann Krauss die Hellboy te grazen neemt in een kleedkamer) maar het overschrijdt nooit dat zeer subtiele randje waarbij het teveel van het goede wordt (zoals in bijvoorbeeld 'Transformers' wel het geval is). En ook al zit er genoeg actie in de film, als geheel genomen springt dat aspect er nog niet eens zo overdonderend uit. Er gebeurt genoeg op het gebied van interpersoonlijke relaties en de verschillende keuzes die de karakters moeten maken dat het geheel als een avonturenverhaal gezien kan worden. Zelfs de onvermijdelijke slechterik is hier niet per definitie een slechterik, zoals een volksheld slechts een slechterik is in de ogen van degenen tegen wie hij zich verzet. Prins Nuada vecht voor zijn volk, maar niet omdat hij aan grootheidswaanzin lijdt of de wereld wil veroveren. Hij vecht voor zijn volk omdat hij niet kan aanzien hoe ze langzamerhand overrompelt worden door het arrogante mensvolk. Ze verdwijnen in de schaduwen, niemand gelooft meer in ze, en de mensen vernietigen de planeet waar zowel Nuada's volk als wij mensen zo afhankelijk van zijn. En ook al klinkt dat haast als een maatschappij-kritische boodschap, zo komt het alles behalve over. Het karakter van Nuada heeft al de nodige kritiek gekregen omdat hij als slechterik niet dreigend overkomt en weinig indruk maakt, maar bij een karakter als deze zou het te oppervlakkig zijn om hem als een willekeurige schurk neer te zetten. Mijns inziens heeft Del Toro de juiste keuze gemaakt door het karakter genuanceerd te maken.

Zoals ik al zei: op het gebied van de karakters gebeurt er genoeg in de film en ze zijn ook verder ontwikkeld en uitgediept na de gebeurtenissen uit de vorige film. Hellboy is eigenlijk niet meer te houden sinds professor Bruttenholm is vermoord. Hij trekt zich van niets en niemand wat aan (iets waar hij sowieso al de neiging toe had, maar zonder zijn enige remming houdt niemand hem meer tegen) en is inmiddels een relatie aangegaan met Liz Sherman, iets wat hem niet al te makkelijk afgaat. Liz is inmiddels een stuk zekerder van haar krachten en haar controle daarover, maar weet zich soms ook geen raad met Hellboy. Manning geeft nog steeds af op alles wat Hellboy doet en waar hij voor staat en gedraagt zich als het slachtoffer van Hellboy's (mis)daden. Gezien het feit dat de B.P.R.D. een geheime organisatie moet blijven en Hellboy daar volledig lak aan heeft, kan je je voorstellen dat Mannings werk er niet makkelijker op wordt. De komst van Johann Krauss, die Hellboy binnen de perken moet houden, werkt echter volledig averechts. Abe begint voor het eerst romantische gevoelens te ontwikkelen (wat hem nogal een laatbloeier maakt, aangezien hij in de 19e eeuw is geboren) en weet zich hier geen raad mee, iets wat het team niet altijd ten goede komt gezien het feit dat die gevoelens gericht zijn aan de zus van Nuada, prinses Nuala. Tot overmaat van ramp stuurt het hoofdkantoor in Washington iemand die Hellboy onder de duim moet krijgen: de eerder genoemde Johann Krauss, die eigenlijk niets meer is dan een hoop ectoplasma dat bij elkaar wordt gehouden door iets wat nog het meest lijkt op een ouderwets diepzeeduikpak. Temidden van al dit moeten ze prins Nuada zien tegen te houden, iets wat ogenschijnlijk onmogelijk is zonder ook prinses Nuala hiermee kwaad te berokkenen aangezien beiden onderdeel zijn van een geheel.

Dit alles creëert situaties die roepen om meer individuele diepgang en meer spanning. Ook al vind ik persoonlijk dat die spanning niet als zodanig aanwezig is, een nadelig effect heeft het niet op de film. Er zijn genoeg andere aspecten die de film prima te pruimen maken. Ron Perlman is en blijft nog steeds de enige geschikte persoon om het karakter Hellboy neer te zetten: het ironische, niet snel onder de indruk zijnde personage lijkt haast voor hem geschreven te zijn. Selma Blair doet het goed als een zelfverzekerde Liz Sherman die eindelijk haar plek binnen de B.P.R.D. heeft gevonden. Abe wordt weer prima neergezet door "creature actor" Doug Jones (die deze keer ook de stem van Abe neerzet in plaats van David Hyde Pierce in het eerste deel) en waar hij juist het gevestigde karakter was in de eerste film begint hij hier juist barsten in zijn persoonlijke fundament te vertonen door gevoelens waar hij niet mee om weet te gaan. Doug Jones zet in deze film trouwens ook de rollen van de Chamberlain en de Angel of Death neer. Wie 'El Laberinto del Fauno' heeft gezien herkent hem meteen vanwege zijn karakteristieke mimiek. Hij is hier trouwens niet de enige veelvoudige "creature actor": Brian Steele, die al vele filmcreaturen heeft vertolkt (de sasquatch uit de serie 'Harry and the Hendersons', de Hell Knight uit 'Doom', William Corvinus uit 'Underworld: Evolution', de Tyrant uit 'Resident Evil: Extinction' en nog veel meer) zet maar liefst 5 creaturen neer: Mr. Wink (de rechterhand van Nuada), de Fragglewump (een trol die eruit ziet als een oud omaatje en zich voedt met katten), winkeleigenaar Cathedral Head, en nog 2 andere trolachtige figuren. Op het onderwerp van creaturen aangekomen laat Del Toro weer eens zien een ongelooflijk oog voor detail te hebben en prachtige creaturen neer te zetten. De tooth fairies (zeer leuke maar macabere versie van het welbekende sprookjesfiguur, echter heten ze hier tooth fairies omdat ze zich voornamelijk voeden met tanden, waarna ze doorgaan met het verorberen van de rest van het lichaam) doen heel erg denken aan de elfen uit 'El Laberinto del Fauno'. Het ene na de andere bizarre creatuur komt voorbij en de scene op de trolmarkt is een groot feest van vreemde creaturen. Het meest bijzondere schepsel is nog wel de elemental die Hellboy het leven zuur wil maken in een zowel komische als ontroerende actiescene midden op straat. Het oog heeft in ieder geval niets te klagen tijdens deze film.

Guillermo del Toro heeft hier echt geen meesterwerk neergezet, maar gewoon een verdomd goede comic adaptation. Comics zijn een rage geworden in dit eerste decennium van de 21ste eeuw. Je hoort mij daar niet over klagen, maar het is gewoon fijn om eens een hele andere take op dit fenomeen te zien. Ik ben dan ook erg benieuwd naar Del Toro's geplande Dr. Strange verfilming, gepland voor 2010 (het feit dat het script geschreven wordt door Neil Gaiman draagt hier natuurlijk ook veel aan bij). Het zal echter moeilijk worden dit te combineren met het door mij nog meer geanticipeerde 'The Hobbit' project, aangezien dit ook een eventuele derde Hellboy film geregisseerd door Del Toro in de weg gaat zitten. Wat hij echter ook gaat doen, met 'Hellboy II: The Golden Army' heeft hij weer werk neergezet waar hij zich allesbehalve voor hoeft te schamen. Gaat hem zien!