Titel: Damien: Omen II
AKA Titel: The Omen II: Damien

Auteur:Donny
Genre: Horror
Subgenre[?]:
Regisseur: Don Taylor
Acteurs: William Holden, Lee Grant, Jonathan Scott-Taylor, Lance Henriksen, e.a.

Land van Herkomst: Verenigde Staten
Jaar van uitgave:1978
Speelduur: 107 minuten
Cijfer: 6


Sequels zijn altijd een twijfelachtig fenomeen geweest in de filmwereld. Het is een ongeschreven regel dat een sequel inferieur is aan zijn voorganger, maar desondanks brengen ook sequels veel geld in het laatje. Op dat eerste punt bestaan uitzonderingen (alhoewel die zeer zeldzaam zijn) en het tweede punt is vaker waar dan niet waar. 'Damien: The Omen II' valt in ieder geval in de eerste categorie, laat ik dat voorop stellen.

Damien (Jonathan Scott-Taylor, die grappig genoeg ook ooit de rol van Jezus Christus heeft vertolkt in een toneelstuk en tegenwoordig een advocaat is) is inmiddels 13 jaar en begint zijn opleiding aan de militaire academie. Hij woont bij zijn oom (William Holden), tante (Lee Grant) en neef (Lucas Donat) in huis en leidt een welvarend en veilig leven. Het lijkt allemaal one happy family maar donkere wolken hangen boven hun nietsvermoedende hoofden. Zij die zich niet in de luren laten leggen door de charmes van Damien en door de charade heenkijken leggen langzaam een complot aan het licht dat zowel bijbels als politiek is. Net als in het eerste deel wordt Damien omringd door personen die hem beschermen en begeleiden (waaronder de alom bekende Lance Henriksen, geen onbekende op het gebied van horror getuige films als 'Aliens' en 'Alien 3', 'Mansion of the Doomed' en zijn rol als de beruchte Torquemada in 'The Pit and the Pendulum') naar zijn uiteindelijke doel: dat het Kwaad over de wereld heerst met Damien, de zoon van de Duivel, aan het hoofd. Deze keer zijn het echter hooggeplaatste functionarissen met macht en invloed wat het geheel een ander tintje geeft: in tegenstelling tot het meer mystieke element uit het eerste deel manifesteert het Kwaad zich hier in een vorm die "werkelijker" is. Door een politieke grootmacht te worden zal Damien langzaam maar zeker en onopgemerkt de wereld in zijn grip moeten krijgen. Daarnaast volgen we Damien zelf en de zoektocht naar zijn identiteit, iets wat elke tiener meemaakt maar wat in het geval van Damien toch wel iets meer met zich meebrengt als hij erachter komt dat hij de bijbelse Antichrist is uit het Boek der Openbaringen.

Het verhaal van Damien is in de realiteit geplaatst. Het bijbelse aspect is nog wel aanwezig maar in mindere mate. De mystiek en horror die samengingen in het eerste deel zijn hier bijna verdwenen. Vooral dit laatste is in mijn ogen een groot nadeel. Het ontbreken van de sinistere sfeer die 'The Omen' zo legendarisch maakt heeft als resultaat dat 'Damien: Omen II' eerlijk gezegd geen horrorfilm meer is, althans niet in de trend dat het je kippevel bezorgt. In vergelijking met zijn illustere voorganger lijkt dit vervolg meer op een slasher. Ten eerste ligt het dodental veel hoger dan in het eerste deel en ten tweede worden deze op een veel bloederige of explicitiere wijze in beeld gebracht. Wat de doodsscenes in het eerste deel zo intrigerend maakte was voornamelijk dat de slachtoffers als bezeten waren (niet meer zichzelf maar onder invloed van een hogere, kwade macht) en onder die invloed hun eigen dood veroorzaakten. Typerend voor dit tweede deel is dat alle slachtoffers een ongeluk overkomt: een losgeslagen liftkabel die een onvermoedende man doormidden snijdt, een doorgedraaide kraai die je ogen uitpikt en je dood laat bloeden, een ontploffing in een fabriek waardoor giftig gas vrijkomt die je vervolgens laat stikken, en ga zo maar door. De slasher mag dan wel onzichtbaar zijn, maar iedereen weet natuurlijk dat het Damien is die het, al dan niet bewust, veroorzaakt. Dit zorgt er echter voor dat het allemaal ordinair wordt in plaats van daadwerkelijk sinister en creepy.

Misschien dat dit alles te maken heeft met het feit dat de regisseur (Don Taylor, onder horrorfans voornamelijk bekend door zijn 'The Island of Dr. Moreau'), eigenlijk bijna alleen maar TV-werk heeft gedaan. Hij heeft erg veel aan TV-series gewerkt en de films die hij op naam heeft staan zijn ook voornamelijk TV-films. Nu haalt dit soort werk het meestal niet bij het "echte" werk. Als dit een vooroordeel is van mijn kant, dan doet Taylor het verdomde goed als het aankomt op het bevestigen van dit vooroordeel. Begrijp me niet verkeerd, de film is onderhoudend. De mystieke elementen zijn sporadisch aanwezig en proberen de film misschien dat duistere randje mee te geven dat zo rijkelijk vloeide in 'The Omen' maar dat is helaas bij lange na niet geslaagd. Door de aard van de doodsscenes krijgt de film ineens ook een stuk minder serieuze toon. De scenes waarin het alomtegenwoordige Kwaad groots en bombastisch gepresenteerd behoren te worden, zijn (wederom helaas) veel te theatraal en overdreven neergezet door de cast. Waar dat in 'The Omen' juist werkte (omdat we het hier met on(aan)tastbaar Kwaad te maken hebben en wie zou daar nu niet volledig van doordraaien als dit Kwaad het op jou en je geliefden heeft voorzien?) doet het dat hier niet. Een beetje wel natuurlijk, maar dan op de lachspieren en dat is niet echt waar ik in een film als deze op zit te wachten. Tussen al deze kwade elementen door probeert men je nog een beetje het idee te geven dat we hier te maken hebben met een onfortuinlijke familie (niet in materieel opzicht uiteraard, want ze zijn in feite stinkend rijk) waar je medelijden mee zou moeten hebben. Nou, ik zie mezelf als een aardig empathisch persoon maar zelfs mij lukt het moeilijk om me in te leven in deze personen. Sterker nog, als ik Damien was geweest zou ik exact hetzelfde hebben gedaan, met als enige uitzondering dat ik de slachtoffers meer zou hebben laten lijden.

Begrijp me niet verkeerd. De film heeft per slot van rekening een 6 gekregen dus ergens bevredigd het resultaat me schijnbaar wel. Dit heeft vooral te maken met het onderwerp: het Kwaad heeft me altijd al gefascineerd. Weliswaar als anti-religieus persoon, laat ik dat voorop stellen. Het is vooral het mythologische aspect dat me zo fascineert. Dit is ook gelijk het grootste euvel van deze film in mijn ogen, omdat ik van mening ben dat het onderwerp niet genoeg eer wordt betoond met deze film. Na het zien van 'The Omen' wordt je achter gelaten met het gevoel dat, ondanks al je vrome gedrag, het Kwaad je wel zal krijgen als dat een doel dient. Je voelt haast ontzag als je ziet wat het bestaan van een kleine jongen teweeg kan brengen in de wereld, ontzag voor de aanlokkelijke macht van het Kwaad. 'Damien: Omen II' laat je echter lachen in het gezicht van het Kwaad in de trend van: "Kom maar op! Give it your best shot!". Al met al geen verkeerde film maar gewoon weer een van de vele voorbeelden van een sequel die schromelijk tekort schiet in het benaderen van zijn illustere voorganger. Niets meer, maar dus ook zeker niets minder.